Roztocza u węża: jak rozpoznać i leczyć

[0:00] Dnia 9 października 2026 roku na moim Facebooku i Instagramie opublikowałem krótki film, gdzie stwierdziłem, że ryziu ma robalę, a konkretnie roztocza, a konkretnie Ophionysus natricis. I to są roztocza, które są typowo nazywane roztoczami wężowymi, bardzo często atakują węże, żaliej jaszczurki, są ogólnie dość dobrze przebadanym gatunkiem i od tego czasu minęło 18 dni.
[0:24] Teraz jak to nagrywam jest 27 października, no i wiele rzeczy uległo zmianie. Pierwsza i najważniejsza zmiana jest taka, że dyziek roztoczy już nie ma, a przynajmniej chwilowo i przynajmniej nic po nim nie łazi, nic tutaj nie widzę. I teraz cały ten film polega na tym, że opowiem Wam mniej więcej co robiłem przez te 18 dni, żeby właśnie robali się z dyzia pozbyć.
[0:47] I tutaj od razu zaznaczę, że nie jestem weterynarzem, ale konsultowałem się z weterynarzem, dyzio był weterynarza, no tak, tak, ja wiem, że ty byś najchętniej tam polazł. Konsultowałem się też z bardzo wieloma osobami, które mają węże, które mi doradziły wiele rzeczy. No i efekt jest taki, że dyzio jest już bez robali, jest po kilku karmieniach i jeżeli wszystko dobrze pójdzie to jeszcze sobie go dzisiaj nakarmimy, bo trzeba mu odbudować troszkę masę ciała.
[1:12] Ze względu na to, że niestety jednym z efektów jakie z dużo tych roztoczy to jest utrata masy ciała, więc trzeba go trochę utuczyć. No i ogólnie opowiem Wam o tym co robiłem, jak to się zadziało i co zrobić jeżeli wy u swojego węża roztocza wykryjecie, a to będzie dzisiaj mój model, tak? Ty jesteś dzisiaj moim modelem.
[1:33] Nie daję mu buziaka, bo nie chcę mieć salmonelli. Tak, węże naturalnie mają w swoim ciele salmonelle, taka ciekawostka. Nie ma robali, nie ma robali, ręka czysta, a już go tutaj zmiziałem, także brawo dyziek, ty to jesteś jednak wariat. Partnerem dzisiejszego materiału jest Terra Market, czyli polska giełda terrarystyczna, gdzie można sprzedawać i kupować swoje zwierzaki.
[1:53] Znaczy, nie można kupić swojego, można kupić cudzy. Brakowało takiego miejsca w polskim internecie, ja też tam mam parę ogłoszeń, link macie w opisie, a z kodem venom macie miesiąc pakietu premium za darmo. Pokażę Wam później jak aktualnie wygląda jego terrarium i pokażę Wam w czym też przeprowadzałem kwarantannę, no ale zacznijmy może od początku. Nagrywałem ten film o karmieniu wszystkich węży, no i wtedy dyziek też trochę zapajacował i nie chciał jeść i ogólnie wyszedł z tego terrarium tam pomiędzy książki mi wlazł, zaczął na mnie syczeć.
[2:21] I w zasadzie od jakichś paru tygodni, nie wiem, dwóch, trzech tygodni, zresztą co też widać na filmach, dyziek się zachowywał dość nienaturalnie. To jest raczej spokojny, ułożony wąż, on nie ma tendencji do jakiegoś takiego szwendania się, do bycia obierzy światem. Właśnie przez te ostatnie dwa, trzy tygodnie on bardzo dużo chodził, w zasadzie pełzał, po swoim terrarium, zachowywał się nienaturalnie, wywalał miskę na wodę, przekopywał podłoże i generalnie no był taki dość, ja myślałem,
[2:51] co swoją drogą też było głupie z mojej strony, że jest niegrzeczny lub że po prostu nie pasuje mu terrarium, także posądzałem go o jakieś wyższe rozumki, a rozumku tutaj brak. I przyznam szczerze, nie brałem go wtedy na ręce, co też było trochę złe z mojej strony, no bo jak już mamy ułożonego węża, to dobrze jest go czasami wziąć na ręce, a jednak na rękach, no to bez problemu takie czarne roztocze się widzi.
[3:16] No i teraz co się stało? Otóż jak już wyciągnąłem go z tych książek, z tej szafki, no to spojrzałem na swoje ręce i zauważyłem takie małe czarne kropeczki. I to nie jest mój pierwszy kontakt z takimi kropeczkami, ja wiedziałem jak one wyglądają, bo na przykład nasz wystawowy okruszek sobie czasami takie kropeczki ma i trzeba go kąpać w dergalu, no i nic się na to nie poradzi, łamiesz mi palca wiesz, tak, nie łam mi palca, proszę, bo on ma siły jak byk, jak mały ten czołg.
[3:45] Tak, więc wiedziałem co to są za roztocza i roztocza noszą nazwę Ophionysus natricis, czyli właśnie roztocza wężowe. To są roztocze, które są typowo tropikalne, one żerują chyba na wszystkich gatunkach węży, żywią się ich krwią, ich kolor to jest brązowy lub czarny, w zależności od tego czy się tej krwi napiją, no i tutaj niestety na dyziu już były czarne, co oznacza, że były opite jego krwią.
[4:08] I tych roztoczy, co najgorsze, było bardzo dużo. Niestety one ze względu na to, że mają dość krótki okres rozwoju i ilości jaj składanych przez samice, która liczy kilkadziesiąt jest spora, no to one się namnażają po prostu w potwornym tempie. Cały okres rozwoju takiego roztocza to jest od 13 do 19 dni w takich optymalnych warunkach, czyli no niecałe 3 tygodnie, bardzo krótko i tam te roztocze mają kilka stadiów, czyli mamy jajko, larwa, protonimfa, deutonimfa, no i potem jest imago, czyli roztocz dorosły, chociaż to chyba jest tylko u owadów, no w każdym razie roztocz dorosły.
[4:47] No i niestety tych dorosłych też trochę było, co potem pokażę wam na fragmentach wylinki, które zachowałem, żeby wam właśnie pokazać martwe już roztocze, jak to wygląda na skórze węża. No i tak, wykryte roztocza były 9 października, wtedy właśnie też opublikowałem ten film, natomiast problem był taki, że ja nie miałem nic na te roztocza, a chciałem temu jak najszybciej przeciwdziałać, zatem w dnia 10 października z rana poleciałem do nas na wystawę pod Ergal.
[5:14] No co na mnie fukasz, ty głąbie mały? Ja ci fuknę zaraz, na starego. Poleciałem po Ergal. To jest Ergal. Ergal to jest taki środek w takiej śmiesznej buteleczce, która pozwala odmierzyć 5-10 tam ile chcemy mililitrów i Ergal służy do robienia w cudzysłowie kąpieli, oczywiście nie takiej kąpieli kąpieli, że wsadzamy węża do wanny i zalewamy wodą, tylko do oprysków i Ergal to jest środek, który właśnie ma przeciwdziałać takim roztoczom.
[5:41] U mnie się sprawdził bardzo dobrze i u naszych wystawowych węży też, jeżeli się jakieś pojawiały roztocze, no to sprawdzał się bardzo dobrze. Zatem zrobiłem roztwór Ergalu i teraz roztwór Ergalu polega na tym, że po prostu wlewamy do litra wody odmierzoną ilość, tak żeby zrobić od 0,6 do 1% roztworu, tak, czyli wlewamy 6 ml albo 10 ml do litra wody, no i mamy roztwór Ergalu, który trzeba wymieszać i tym spryskać węża.
[6:10] I ważne jest to, żeby spryskać go od góry, od boczków, od brzuszka, całego, może nie bezpośrednio na oczy czy tam na pysk, tak żeby też mu nie robić przykrości, natomiast Ergal generalnie nie szkodzi zwierzakom grunt, żeby on się tego po prostu nie napiły, tak żeby tego nie zostawiać w wodzie pitnej. Zatem 10 października została wszczęta kuracja dergalem, która trwała u mnie dni 6, krótko, krótko trwała kuracja dergalem z jednego prostego powodu, ponieważ niektóre węże i jak się okazuje takie jak dyzio, mają lekką reakcję skórną na dergal, to jest reakcja alergiczna, która objawia się tym, że po prostu łuski, a raczej zewnętrzna część łusek, czyli taka która schodzi przy linieniu, czyli o skórek, szybciej im odpadają,
[6:57] i to są pojedyncze łuseczki, i to też Wam pokażę, bo nadal te pojedyncze łuseczki gdzieś tam są w pojemniku kwarantannowym. Wyglądało to tak, jakby on po prostu na pojedynczych łuskach tutaj na grzbiecie miał jakieś bielactwo, czy po prostu one straciły kolor, a one po prostu odchodziły. No i tak, rozpocząłem kurację dergalem, no i ta kuracja podziałała, bo po spryskaniu dyzia na dnie pojemnika kwarantannowego pojawiło się myślę, że z kilkaset roztoczy. Tutaj nie będę kłamał, że było tego mniej, było tego mnóstwo, i co też mnie zaniepokoiło, no bo generalnie wygląda na to, że ja za nie dbałem to, ale na ciemnym wężu ciężko jest zauważyć czarne roztocze, mimo że one potem jak zauważyłem, jak się przyjrzałem, łaziły wszędzie.
[7:39] Tak, oprócz tego, oprócz spryskania samego węża, oczywiście tutaj przeleciałem tym dergalem pół chaty, w tym wszystkie te książki nawet i półki, gdzie łaził dyziu, całe terrarium z zewnątrz i na… z zewnątrz i na zewnątrz, z wewnątrz i na zewnątrz, całą ściankę, oczywiście podłoże i wszystkie korzenie, które on miał u siebie, poszły do wywalenia, momentalnie, bo tam też były te roztocze, generalnie jak one się już gdzieś zalęgną, to włażą wszędzie i to jest ten problem, nie? Być może terrarium będzie
[8:09] też do wywalenia, natomiast to wyjdzie w praniu. No i tak, kuracja dergalem przyniosła pozytywne skutki, znaczy takie trochę ambiwalentne, pozytywno-negatywne, no bo pozytywne, pozbyliśmy się pierwszej fali roztoczy, negatywne, bo dyzik dostał reakcji alergicznej. I zostaw ten obiektyw, no chłopie, wywalisz mi aparat i potem będziesz miał. Ja stary będzie płacił. Następnie, 15 października, 15 października, trochę późno, ale nie dało rady,
[8:39] inaczej i nie dało rady wcześniej, dyziu pojechał ze mną do weta, do eskawetu we Wrocławiu, gdzie przyjął nas Grzesiu Dziewak, bardzo pozdrawiam, bo to jest bardzo fantastyczny specjalista generalnie od egzotyków. I został pobrany wymaz z pyska oraz został pobrany wymaz z dupska, czyli z kloaki. No i ten wymaz miał pójść do laboklinu, żeby dyziu został przebadany na coś, co nazywamy IBD. IBD to jest w zasadzie śmiertelna, chyba stuprocentowo nie ma na to lekarstwa, stuprocentowo
[9:09] śmiertelna choroba węży, choroba neurologiczna, która objawia się na bardzo różny sposób. Przede wszystkim są to problemy ruchowe, problemy neurologiczne i do tego badania skłoniły mnie dwie rzeczy. Po pierwsze, sam fakt, że, roztoczę, ofionystów z Narcissii przenoszą tę chorobę. Niestety i pomimo tego, że dyzik nie miał nigdy żadnych neurologicznych objawów, on zawsze był takim raczej zdrowo poruszającym się wężem, to był pierwszy i oczywisty punkt tego, że mu
[9:39] muszę sprawdzić na IBD, no bo skoro są roztocze w dużej ilości, to może być tak, że któryś z nich był zarażony i zaraził mi tutaj dyzia i będzie, będzie lipa. Natomiast drugim powodem było coś, co zauważyłem dosłownie chyba dwa albo trzy dni po wykryciu roztoczy i był to tak zwany, a raczej mylnie przeze mnie rozpoznany stargazing. Stargazing to jest objaw między innymi IBD, gdzie wąż patrzy się w górę, to znaczy ma pewną część ciała uniesioną ku górze lub nawet przechyloną
[10:09] w sensie jak wąż patrzy tak, to on nawet tak robi i tak się gibie i to jest po prostu błąd systemu neurologicznego organizmu węża, gdzie on się gapi w gwiazdy i stąd jest nazwa stargazing i on coś takiego zrobił. Patrzył się w górę terrarium przez parę minut i mnie to strasznie zaniepokoiło, miałem wtedy praktycznie zawał, bo mówię, jak dyzik będzie miał IBD, no to przecież ja też się zapłaczę, bo to jest tak piękny wąż, mój pierwszy wąż, no nie można tak, nie?
[10:39] Zatem te dwie rzeczy skłoniły mnie do momentalnych badań na IBD. No i takie badania zostały zrobione. W międzyczasie, jak czekałem na wyniki, no to on był w pojemniku kwarantannowym. No i teraz czas na pojemnik kwarantannowy. Dobra, dyźka zostawimy, niech se tam coś tam robi. Wybaczcie żółte światło, ale po prostu tu mam takie żarówy, nic na to nie poradzę.
[11:03] Pojemnik kwarantannowy wygląda tak, to jest po prostu taka samla, wentylowana, gdzie macie resztki wylinki, którą zrzucił i do której potem przejdziemy. I teraz tak, w tym pojemniku były ręczniki papierowe, była miska na wodę, no i tutaj siedział dyzik spryskany dergalem przez… o matko. On siedział tutaj przez kilka godzin, potem wytarłem go, umyłem, no i potem siedział po prostu tutaj bez dergalu. Nie wiem, czy ten dergal, który był na jego ciele chyba z 5 godzin, nie spowodował, że właśnie, w sensie, że to nie było za długo i że to spowodowało reakcję skórną, jakby było krócej możliwe, żeby nie spowodowało. No i generalnie po prostu, o tu jest w ogóle to, ta plamka to jest krew z myszy, tak by the way. Więc tak, no to jest pojemnik kwarantannowy, w którym dyziek spędził mniej więcej dwa tygodnie.
[11:50] Dobra, teraz macie ostrość na dyzia, żeby nie było, że ja jestem w centrum uwagi. Dobra, no to mamy tak. Kuracja dergalem zrobiona, 15 października został pobrany materiał właśnie od dyzia i wysłany do laboklinu. I 20 października otrzymałem wyniki, które mam tutaj, które teraz widzicie. Wynik ujemny na IBD. Co oznacza, że ja się bardzo ucieszyłem, bo wynik ujemny oznacza nie to, że jest minus, czyli jest źle, tylko właśnie, wynik ujemny oznacza, że nie wykryto u dyzia IBD,
[12:18] zatem jest zdrowy, a przynajmniej nie ma IBD. Co więcej, zauważyłem bardzo dużą poprawę stanu, ponieważ oprócz tego, że dyziek się dziwnie zachowywał, no to były jeszcze inne, oprócz oczywiście widocznych roztoczy, objawy tego, że coś z nim jest nie tak. Zmiana zachowania zaczął na mnie syczeć i to tak syczeć, że to też było pokazane na filmie, że to był wręcz dźwięk jak z horroru. Kolejna sprawa, opuchnięte oczy, które były spowodowane przez roztocze,
[12:44] które lubią okolice oczu, kloaki i generalnie ciepłe, wilgotne miejsca, więc to był kolejny znak. Teraz jest już dużo lepiej, oczka ma zdrowe, oczka ma nieopuchnięte i co najważniejsze, jednym z objawów jest też brak apetytu. Sami widzieliście, że on nie zjadł. Nie zjadł i to było chyba pierwsze jego niezjedzenie od kiedy ja go mam, a mam go za 3 lata. No dyzia kupiłem jako takiego bombla małego, no i trzymam go od malucha po prostu, od dzieciaka.
[13:10] I teraz zjadł w końcu po chyba dwóch tygodniach. Zrobiłem pierwsze testowe karmienie malutką myszką, żeby w ogóle sprawdzić, czy on cokolwiek tknie, tknął i jeszcze trochę niechętnie trzeba by było ciutkę zachęcić do tego, natomiast zjadł. Następnie około 3 albo 4 dni temu zjadł dorosłego szczura, takiego 300 czy tam 350 gramów. Zjadł go też jeszcze tak trochę, nie aż tak chętnie jak zawsze, ale zjadł.
[13:42] I normalnie szczur jest aktualnie w środku, także czekamy jeszcze na kupę. Zatem sytuacja ma się tak, że odzyskaliśmy apetyt, odzyskaliśmy zdrowe oczy i odzyskaliśmy zdrową, a przynajmniej na razie skórę. Bodeziu wyliniał i wylinka to było to, na co ja bardzo czekałem, na co musiałem czekać, bo niestety pomimo stosowania tego dergalu i pomimo mycia dezia, normalnie wyszorowałem, wypłucowałem węża jak ten dergal wleciał,
[14:10] to bardzo wiele drobnych roztoczy i jajek tych roztoczy nadal było ukrytych pomiędzy łuskami, no bo one po prostu tak mają, składają je pomiędzy łuskami i tego się za cholerę nie da po prostu zmyć czy zszorować. Ja też nie chciałem go jakoś tam bardzo stresować i męczyć. No więc czekałem na wylinkę i wylinka nastąpiła. Też pamiętajcie, że linienie u węży to nie jest tak jak u pająków, że węże nie linieją po to żeby urosnąć.
[14:37] U węży linienie, proces linienia to jest po prostu tak jak u nas się sparzymy z słońcem i nam skóra schodzi. To jest proces rzucania starego odskórka i odświeżania na skórka. I u Dezia właśnie taki proces nastąpił, on liniał chyba 4 albo 5 dni temu. I wyliniał, jest piękny, jest niesamowity, jest teraz widać w ogóle to, że wychodzą jego geny w skrócie.
[14:58] Jest po prostu taki benzynowy, tak? Jak benzynę rozlejemy na asfalcie, no to widać też te kolorki mieniące się na jego ciele. Tak, i właśnie fragmenty tej wylinki zachowałem po to żeby zobaczyć jak dużo tam tego zostało i zostało tego bardzo dużo. Niestety, to są takie po prostu czarne plamki, które są od zewnętrznej strony wylinki, no bo wewnątrz nie miały jak się dostać, ale są.
[15:24] No i w zasadzie teraz można zadać pytanie co teraz, to znaczy jakie są dalsze kroki. Przede wszystkim nie będę jeszcze mu urządzał terarium, bo jego terarium aktualnie wygląda tak jak widzicie. Czyli mamy puste terarium, tylko ze ścianką, która była tu od początku. Mamy miskę z wodą i mamy ręczniki papierowe, plus od spodu jest mata grzewcza, ale skręcona tak, żeby on się nie oparzył.
[15:48] Jednak przez samo szkło ta mata grzewcza bardzo mocno daje ciepłem i jakbym ją odkręcił na full to on by się mógł po prostu poparzyć, do czego też nie można doprowadzić. Także mata grzewcza daje tam jakieś 28 stopni jak patrzyłem, co jest całkiem spoko opcją, więc no mojej skóry nie parzy, to jest ciepłe po prostu.
[16:08] Więc z dyskowi też tutaj nic nie jest, on zauważyłem, że lubi se leżeć na tej macie grzewczej, jako że jest zmienno ciepłym i tak dalej. No co, no co, no już sykłeś, tak, jesteś bardzo, bardzo ten, bardzo groźny jesteś. Następny krok to 60-dniowa obserwacja, czyli mniej więcej dwa miesiące obserwacji, bo te roztocze niestety to nie jest tak, że jak teraz się ich pozbyłem to już mogę otwierać szampana i mówić, że się pozbyłem problemu.
[16:37] No nie do końca tak jest, pamiętajmy o tym cyklu rozwojowym roztoczy. No, zwariowałeś. Pamiętajmy o tym cyklu rozwojowym roztoczy, że one mogą wrócić i być może prędzej czy później wrócą, więc kolejna kuracja drogalem znowu będzie potrzebna, dlatego też nie robię…
[16:59] No idź, idź już do terrarium, idź już ci nie zawracam gitary. Dlatego też nie świętuję, jeszcze świętuję za to, że nie ma IBD, to jest fajne. Kolejny krok to będzie przebadanie pozostałych moich węży, bo też IBD jest taką chorobą, która u Boa ma postać przewlekłą, która nie daje objawów, często. I to może trwać wiele lat.
[17:20] Natomiast u pytonów jest trochę inaczej, a ja mam jednego pytona królewskiego i on jakby się zaraził u IBD to 3-4 miesiące i węża nie ma. I to jest instant. Natomiast mam te dwa kaninusy, jeden z trzech, więc jego też trzeba przebadać czy w ogóle jest zdrowy. No, w każdym razie stoimy na takim miejscu, że dyziek aktualnie jest generalnie zdrowy. Generalnie zdrowy, generalnie je.
[17:41] Przeszedł wylinkę, bezproblemowo też przeszedł wylinkę, dosłownie mały koniuszek ogonka mu został. Pozbyliśmy się głównej części i znakomitej większości robali. Nie widzę też teraz żadnych robali, bo sprawdzam codziennie wszystkie węże, żeby zobaczyć czy tam coś chodzi, jakaś czarna plamka. To jest widoczne gołym okiem, tak by the way, bo te roztocze mają tam do 1.3 mm długości, jak są dorosłe.
[18:06] Także to widać gołym okiem. No i pozostaje mi dalsza obserwacja, no a potem po tych dwóch miesiącach, jak się nic nie zadzieli, jak nie będzie tych robali, to zrobimy mu po prostu na nowo terarium. No i dyziek będzie czekał na większy zbiornik, bo już jest plan na ten większy zbiornik. Ja tak mówię od dwóch miesięcy, ale jest ten plan, chociaż na razie jestem biedny i nie mam pieniędzy.
[18:27] No i to tyle, dajcie znać jakie jest wasze doświadczenie z roztoczami i czy ja coś zrobiłem źle, czy nie zrobiłem źle, jak to u was wyglądało. I teraz sobie odczekam, jako że go wyciągałem to odczekam sobie parę godzin, rozmrożę przy tej okazji szczura i nakarmię sobie dyzia i będzie wszystko. Gid i pokażę wam to karmienie, mam nadzieję. To tyle w dzisiejszym materiale i mam nadzieję, że się kiedyś komuś do czegoś przyda.
[18:50] Widzimy się w kolejnym filmie. Miał być karmienie, ale nic z tego nie wyjdzie, bo pomimo moich usilnych prób on nie jest zainteresowany i w sumie trochę nic dziwnego. Jadł 3-4 dni temu też takiego szczura, także też nie będziemy w sumie go tak tuczyć aż bardzo. No w każdym razie jest git.